... فرادیس (بـــوستــان دین شناسی) FARADIS
پرهیزگار باش که دادار آسمان/ فردوس جای مردم پرهیزگار کرد
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ :

آیا ساختن بنا بر روی قبور و مسجد در كنار آن ها بدعت و شرك است؟

 ابن تیمیه می گوید: مّشاهدی كه بر روی قبور پیامبران و صالحان از عامه و اهل بیت بنا شده همه از بدعت های حرامی است كه در دین اسلام وارد شده است.[۱]
اعضای استفتای دایمی وهابیان نیز می نویسند:
بنا ساختن بر قبور بدعت و منكری است كه در آن غلوّ در تعظیم صاحب قبر و راهی به سوی شرك است. پس بر ولیّ امر مسلمانان یا نایب اوست كه بناهایی را كه روی قبور ساخته شده ویران و آن ها را با زمین یكسان سازد. به طور عملی با این بدعت مقابله و راه شرك بسته شود.[۲]

پاسخ:
یكی از منابع احكام ما قرآن است و قرآن دلالت بر جواز بنای بر قبر دارد زیرا خداوند در قرآن در ماجرای اصحاب كهف می­گوید: وقتی اصحاب كهف پس از بیداری از خواب دوباره مردند حاكمان و علمای عصر با هم اختلاف نمودند. برخی گفتند برای احترام به این افراد صالح روی قبور آنها یك ساختمان بسازیم و برخی گفتند مسجد بسازیم: فَقالُوا ابْنُوا عَلَیْهِمْ بُنْیاناً رَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قالَ الَّذِینَ غَلَبُوا عَلى‏ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَیْهِمْ مَسْجِداً (۲۱ كهف) گروهى مى‏گفتند بنائى بر آن بسازید  پروردگارشان از وضع آنها آگاهتر است (ولى آنها كه از رازشان آگاهى یافتند و آن را دلیلى بر رستاخیز دیدند) گفتند ما مسجدى در كنار (مدفن) آنها مى‏سازیم (تا خاطره آنها فراموش نشود).
از این جهت همه اتفاق داشتند كه برای احترام به آنها می­بایست روی قبور آنها چیزی  بنا شود.
آنان  متدیّن به دین الهی زمان خودشان بودند و بر طبق دین الهی رفتار می­كردند و ما دلیلی نداریم كه این سنت در زمان پیامبر ما (ص) منسوخ شده است و خود قرآن نیز وقتی این ماجرا را نقل می­كند ردش نمی­كند و حال آنكه در موارد مشابه وقتی یكی از اعمال و رفتار زمان جاهلیت و یا مسیحیان و یهودیان را نقل می­كند و یا حتی گاهی رفتار یكی از انبیاء را مطرح می­كند برای آنكه از دستورات الهی محسوب نشود متذكر می­شود. مثلاً در داستان حضرت یوسف وقتی فرزندان یعقوب می­خواهند به مصر برود تا در آن قحط سالی از حاكم مصر گندم بگیرند، حضرت یعقوب برای اینكه چشم زخم نخورید یا به علت دیگر می­گوید از یك در وارد نشوید. خداوند در اینجا بر كلام حضرت یعقوب حاشیه ای زده  می­فرماید: و هنگامی كه از همان طریق كه پدر به آنها دستور داده بود وارد شدند این كار هیچ حادثه حتمی الهی را نمی­توانست از آنها دور سازد جز حاجتی در دل یعقوب (كه از این طریق) انجام شد. (یوسف: ۶۸) كه این خواسته ی یعقوب را حاجتی از دل یعقوب نامید نه حكم  الهی اما در این آیه چنین نگفت.
همچنین در آیه ی ۲۷حدید هنگامی كه رهبانیت مسیحیان را بیان می كند برای آن كه مشروع و از شریعت اسلام به حساب نیاید  می فرماید ما چنین چیزی را برای آنان مقرر نكرده بودیم وَ رَهْبانِیَّةً ابْتَدَعُوها ما كَتَبْناها عَلَیْهِمْ إِلاَّ ابْتِغاءَ رِضْوانِ اللَّهِ فَما رَعَوْها حَقَّ رِعایَتِها" و رهبانیتى را كه ابداع كرده بودند، و ما بر آنها مقرر نداشته بودیم گرچه هدفشان جلب خشنودى خدا بود ولى حق آن را رعایت نكردند،"
اما خداوند در ماجرای اصحاب كهف چنین چیزی را متذكر نمی شود وبه بیان دیگر سكوت نشانه ی امضاء و قبول آن است.
 به همین جهت سیره مسلمانان از دیر باز بر این بوده است كه بر قبور بزرگان دین حرم و بارگاه بسازند و این سیره در تمامی سرزمین های اسلامی همچنان ادامه داشته است و علاوه بر شیعیان كه بر قبور اهل بیت پیامبر (ص) بناء می ساختند دیگر فرق اسلامی نیز بر روی قبور بزرگان خود و شهیدان راه خدا گنبد و بارگاه ساخته و به زیارت آن قبور رفته و به آنان احترام می گذاشتند مانند : بارگاه  ابوحنیفه 
و عبدالقادر گیلانی در بغداد و بارگاه محمد بن اسماعیل بخاری مولف صحیح بخاری  در سمرقند ومزار حضرت هود و صالح در نجف و قبر هابیل در قریه زبدانی دمشق ومقبره ومسجد بلال در دمشق ومسجد و مزار حضرت ابراهیم و اسحاق و یعقوب و یوسف و ساره در شهر الخلیل  ... وده ها مزار و بارگاه در سایر مناطق جهان كه همچنان باقی و مورد احترام مسلمانان می باشد و تنها وهابیان هستند كه پس از تسلط بر سرزمین حجاز با این سیره مسلمانان به مخالفت برخاسته و در این كشور به نابود سازی گنبد و بارگاه بزرگان دین روی آوردند وقبور آنان را با خاك یكسان نمودند مانند: قبور ائمه بقیع كه در سال ۱۳۴۵ هـ. ق ویران گردید، قبر ابراهیم فرزند رسول الله (ص) كه در خانه‌ی محمد بن زید بن علی قرار داشت و بنای مسجد روی قبر حمزه (ع) كه از اوایل قرن دوم هجری به جای مانده بود وتوسط وهابیان نابود شد. بنای قبر سعد بن معاذ كه این قبر در خانه ابن افلح بود و در زمان عمر بن عبدالعزیز بر روی آن گنبد ساخته بودند و توسط وهابیون تخریب شد.
دلیل وهابیون: مستند آنان دراین گونه اعمال  روایتی است كه از مسلم نقل شده است:
نهی رَسول الله (ص) أن یجصّص القبر و أن یعقد علیه و أن یبنی علیه.[۳]رسول خدا نهی نمود از اینكه بر قبر ها گچ مالی شده و بر روی آن نشسته شود و یا بر روی آن بنا  نهاده شود. در این روایت از بنای روی قبر نهی نموده است.
 این روایت نیز علاوه بر منافات داشتن با سیرة قطعیه مسلمانان  دلالت بر مدعای وهابیت ندارد  زیرا هر آنچه پیامبر (ص) از آن نهی نموده دلالت بر حرمت ندارد بلكه برخی از نواهی آن حضرت دلالت بر حرمت و برخی دلالت بر كراهت دارد كه نواهی مورد نظر در این روایت نیز از گروه مكروهات می باشد همچنانكه ابن قدامه از فقیهان بر جسته مذهب حنبلی می گوید: گچ مالی و بنای بر قبور  و نوشتن بر روی آنها مكروه است[۴].
وهمچنین از دیدگاه ابوحنیفه 
پیشوای مذهب حنفی بنای بر قبور  مكروه است[۵]
نووی از عالمان مذهب شافعی نیز از این حدیث كراهت را فهمیده می گوید بنای بر قبور  كراهت دارد[۶]
وبنابر مذهب مالك نیز بنای بر قبور  فقط كراهت دارد[۷]
 بنابراین ادعای وهابیت در این باره مخالف با دیدگاه عالمان مذاهب چهار گانه اهل سنت حتی  مذهب خودشان می باشد. علاوه بر همه اینها آنچه از كراهت گذشت برای قبور افراد عادی است وگرنه بنابر سیره مستمر مسلمانان بنا بر روی قبور بزرگان دین از جمله رسول خدا صلی الله علیه وآله دارای چنین كراهتی نیز نیست.
دلیل دیگر وهابیان روایت ابی الهیاج است كه از یحیی بن یحیی و ابوبكر بن ابی شیبه و زهیر بن حرب از وكیع از سفیان از حبیب بن ابی ثابت از ابی وائل از ابی الهیّاج اسدی نقل شده كه علی بن ابی طالب (ع) فرمود:
تو را به مأموریتی می فرستم كه رسول خدا (ص) مرا به آن فرستاد: این كه هیچ تمثالی نیابی مگر آن كه محو كنی و هیچ قبر مشرفی نیابی مگر آن كه مساوی سازی.[۸]
اینان می گویند روایت می گوید قبور باید با زمین هم سطح باشد .
آن چه در این روایت آمده نیز دلیلی بر حرمت بنای بر قبور  نیست زیرا با صرف نظر از ضعف  سند آن در دلالت حدیث نیز جای بحث و گفت و گوست زیرا جمله ی «وَ لا قَبراً الا سوّیته» به معنای تخریب بنای روی  قبور نیست چون سخنی از بنای بر قبر نشده تا دلیل بر تخریب بنا باشد بلكه به معنای مسطح كردن قبر در مقابل تسنیم است؛ یعنی بلند كردن قبر و بالا آمدن آن همانند كوهان شتر نباشد بلكه با كمی ارتفاع از سطح زمین مسطح باشد همچنان كه نووی در شرح این روایت  می گوید :"سنت آن است كه قبر زیاد از سطح زمین بلندتر نباشد و به صورت كوهان شتر نیز نباشد بلكه به اندازه یك وجب بلند و مسطح باشد"[۹]   همان كاری كه شیعیان اهل بیت از گذشته ایام می كردند اما برخی از اهل سنت از این كار دوری می كردند وسخن آنها این بود چون شیعه چنین می كند نباید همانند آنان قبر را درست كرد هر چند سنت پیامبر باشد اما قسطلانی از علمای اهل سنت می گوید:
السنة فی القبر تسطیحه و انّه لا یجوز ترك هذه السنه لمجرّد انّها صارت شعاراً للروافض و انّه لا منافات بین التسطیح و حدیث ابی هیاج، لانّه لم یُرَد تسویته بالأرض و انّما أراد تسطیحه جمعاً بین الأخبار.[۱۰]
"سنت پیامبر اكرم (ص) مسطح كردن قبر است و جایز نیست كه این سنت رها شود چون شعار پیروان مذهب شیعه شده است (زیرا شیعیان قبر را مسطح می كنند ) و میان مسطح كردن قبر و روایت أبی الهیاج هیچ منافاتی نیست؛ زیرا منظور روایت صاف كردن قبر و برابر كردن آن با زمین نیست، بلكه مراد مسطح كردن در مقابل تسنیم است و این معنا را از جمع میان روایات به دست می آوریم".
ادعای عجیبی كه
ابن تیمیه
می كند  این است كه می گوید : شیعه مشاهدی را كه روی قبور ساخته اند تعظیم می كنند. شبیه مشركان در آن ها اعتكاف می كنند و برای آن ها حج انجام می دهند همان گونه كه حجاج به سوی بیت عتیق حج انجام می دهند.[۱۱]
چنین ادعایی نیازمند پاسخ گویی نیست زیرا كسانی كه با شیعه آشنایند به خوبی می دانند  آنچه
ابن تیمیه
مدعی است تهمتی بیش نیست و آنان حج واجب و مستحب خود را زیارت قبور اهل بیت قرار نداده  و احترام آنان به قبور اهل بیت پیامبر(ص) از باب تعظیم شعایرالله است زیرا خداوند  می فرماید:«وَ مَن یُعَظم شَعائِرَ اللهِ فَإنَّها مِن تَقوَی القُلوب (حج: ۳۲) "و هر كس شعائر دین خدا را بزرگ و محترم دارد این صفت دل های با تقواست"
شعایر جمع شعیره به معنای دلیل و علامت است. شعایر الله؛ یعنی اموری است كه دلیل و نشانه به سوی خداست. صفا و مروه و مشعر هم از نشانه ها به سوی توحید و دین حنیف است. از این رو محترمند. شكی نیست كه وجود پیامبران و اولیا نیز از بزرگ ترین نشانه های دین خداوند است. حال كه چنین است حفظ آثار و قبورشان نیز ارزشمند است. همچنین قرآن كریم به صراحت به مودّت و محبت اقربای پیامبر اسلام دستور داده است، آن جا كه می فرماید:
قُل لا أسئَلُكُم عَلَیه أجراً إلا المَوَدَّةَ فی القربی. (شورا: ۲۳)
بگو: از شما پاداشی نمی خواهم مگر مودت ذوی القربی را.
آشكار است كه بنای بر قبور  اقربای پیامبر از مصداق های اظهار محبت و مودّت به اهل بیت (ع) است
 
 
مراجعه شود به كتاب : پاسخ به شبهات وهابیت، نویسنده : علی باقر شیخانی و سید حسین اسحاقی، ص ۴۷.
 

[۱]. منهاج السنه، ج ۲، ص ۴۳۵ -۴۳۷. 
[۲]. اللجنة الدائمه للبحوث العلمیه و الافتاء، رقم افتوی ۷۲۱۰.
[۳]. صحیح مسلم، ص۴۴۰كتاب الجنائز ،باب النهی عن التجصیص،حدیث ۲۱۳۴.
[۴]. عبدالله بن قدامه المغنی ج۲ ص۳۸۷.
[۵]. علاء الدین سمرقندی،تحفه الفقهاء ج۱ ص ۲۵۶،بیروت،دار الكتب العلمیه ،۱۴۱۴
[۶]. یحیی بن شرف الدین نووی، ا لمجموع ،ج۵ ص۲۹۶، بیروت، دارالفكر
[۷]. صالح بن عبد السمیع الآبی الازهری ،ا لثمرالدانی ص۲۵۷بیروت، المكتبه الثقافیه.
[۸]. مسند احمد ج۱ص۹۶
[۹]. یحیی بن شرف الدین نووی،شرح صحیح مسلم،ج۷ص۲۶،بیروت،دارالكتاب العربی،دوم،۱۴۰۷.
[۱۰]. قسطلانی،ارشاد الساری، ج ۲، ص ۴۶۸.
[۱۱]. منهاج السنه، ج 1، صص ۴۷۴ تا ۴۷۹




نوع مطلب :
برچسب ها : آیا ساختن بنا بر روی قبور و مسجد در كنار آن ها بدعت و شرك است؟،
لینک های مرتبط :


نمایش نظرات 31 تا 30
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic