... فرادیس (بـــوستــان دین شناسی) FARADIS
پرهیزگار باش که دادار آسمان/ فردوس جای مردم پرهیزگار کرد
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : سید محمد موسوی
مطالب اخیر
نظرسنجی
ما را از نظر خود محروم نفر مایید








برچسبها

عوامل موفقیت در تحصیل
بخش سوم 


فنون و روش های ایجاد علاقه

بهترین راه ایجاد علاقه برای تحصیل و مطالعه بیشتر، بهبود شرایط یادگیری و افزایش سطح كیفی روش های مطالعه است؛ از این طریق شما به موفقیت بیشتری در یادگیری می رسید و این كسب موفقیت، علاقه و انگیزش شما را نسبت به یادگیری مطالب تازه تر افزایش می دهد.

در ادامه، به بیان روش ها و فنونی می پردازیم كه می توانید با به كارگیری آنها علاقه و انگیزه تان را به مطالعه و تحصیل بیشتر كنید.

الف) هدف خود را در آغاز مطالعه و درس، دقیقاً مشخص كنید. اگر بدانید به دنبال چه هستید، با انگیزه و علاقه بیشتری به جست وجوی آن می پردازید.

ب) در شرایط لازم، خود را تشویق كنید. پس از هر عملكرد درست و مطالعه موفق، برای خود یك پاداش در نظر بگیرید؛ مانند دیدن یك برنامه تلویزیونی مورد علاقه یا خوردن یك خوراكی خوشمزه.

ج) از آزمون و نمره دهی به خود به عنوان وسیله ای برای ایجاد انگیزه استفاده كنید. هنگامی كه درس های خوانده را از حفظ می گویید و یا پاسخ سؤال هایی را كه اولِ مطالعه، مطرح می كنید می دهید، در واقع یك آزمون از خود می گیرید. بنابراین به خود نمره بدهید. این عمل باعث می شود از پیشرفت خود آگاه شوید؛ ضمن آنكه به علاقه و انگیزه شما می افزاید.

د) مواد مطالعه را از ساده به دشوار شروع كنید. مطالعه مطالب درسی به صورت متوالی، از ساده به دشوار، موجب می شود شما در یادگیری مطالب ساده به اندازه كافی موفقیت به دست آورید. این كسب موفقیت اولیه، انگیزه و علاقه شما را برای یادگیری های بیشتر افزایش می دهد.

ه‍ ) كارهای بزرگ را به قدم های كوچك تبدیل كنید. یكی از اسرار انگیزه بالای اشخاصِ بسیار موفق و كارآمد، این است كه بی مقدمه دست به كارهای بزرگ نمی زنند. بلكه كار بزرگ را به اجزای كوچك تری تقسیم می كنند و در هر مرحله جزئی از آن را انجام می دهند.

به دو طریق می توان كار بزرگ را به اجزای كوچك تر تقسیم كرد:

1. در هر نوبت مطالعه، زمان مختصری را صرف انجام دادن آن كنید. یكی از دلایل و رموز این كار، آن است كه وقتی بدانید مثلاً بیش از پانزده دقیقه از اوقات خود را صرف مطالعه نمی كنید، كار برایتان ساده تر می شود. البته وقتی كاری را شروع می كنید، خود به خود در شرایط روحی بهتری قرار می گیرید و بعید نیست مدتی بیش از این را صرف انجام دادن آن كار كنید.

2. موضوع مطالعه را به اجزای متوالی تقسیم كنید. با مطالعه هر جزء، انگیزه برای مطالعه جزء دیگر بیشتر خواهد شد.

و) استفاده از تلقین مثبت و تجسم، به عنوان عامل ایجاد انگیزه. آیا تا به حال به خود گفته اید: «خیلی خوب می دانم كه نمی توانم در انجام این كار موفق شوم!» اگر اغلب، چنین جملاتی را قبل از شروع درس خواندن به خود بگویید، در واقع ضمیر ناخودآگاه شما، هم ناتوانی شما را در این امر می پذیرد و هم طرح شكست را از قبل پی ریزی می كند؛ اما خوشبختانه پیشگویی قابل انتظار ما می تواند در جهت مثبت هم باشد. اگر از خودتان تصویر شخصِ موفقی در ذهن داشته باشید و این تجسم را با تلقین مثبت، هر روز تقویت كنید، اقبال بسیاری برای موفقیت و نایل شدن به اهدافتان خواهید داشت. خوش بینی در رسیدن به موفقیت، مقدمه علاقه مندی به تحصیل و درس و مطالعه بیشتر است و ایجاد میل و رغبت، اصل اساسی در یادگیری است.

 

مكان مطالعه

از جمله مسائلی كه در سیر و تداوم مطالعه و نیز میزان بازدهی نقش دارد، مكان مطالعه است. مكان مطالعه از چند جنبه مورد توجه است: از یك سو، خودِ مكانی كه برای مطالعه انتخاب می شود و از سوی دیگر ویژگی هایی كه در آن مكان باید مورد توجه قرار گیرد. بهترین مكان برای مطالعه، خانه ای است كه در آن زندگی می كنیم. برتری خانه به دیگر مكان ها، در آشنا بودن با محیط و ارتباط با آن، همچنین در دسترس بودن آن است كه امكان مطالعه كردن را در تمامی زمان ها فراهم می آورد. بی تردید خانه نیز باید ویژگی هایی داشته باشد تا مطالعه ای مطلوب را امكان پذیر سازد. آرامش، عدم مزاحمت ساكنان آن خانه و همچنین نبود سایر مسائل بازدارنده و اختلال كننده در یادگیری و مطالعه، از جمله عواملی است كه در انتخاب خانه به عنوان مكان مناسب برای مطالعه، دخیل است. چنانچه بتوان فضایی خاص را برای مطالعه به صورت اتاق مطالعه و یا اتاق شخصی در اختیار داشت، بی تردید مطالعه دلپذیرتر خواهد شد. [1]

كتابخانه، انتخاب بعدی برای مطالعه است. بوستان ها و گردشگاه های عمومی، مكان مناسبی برای مطالعه نیستند و میزان بازدهی در این مكان ها، در پایین ترین حد خود قرار دارد. به عبارت دیگر، هیچ تناسبی میان بازدهی و انرژی و زمان صرف شده برای مطالعه وجود ندارد.

مكان مطالعه باید از نور كافی و حرارت متناسب و مطبوع برخوردار باشد. فضای مطالعه باید به گونه ای نظم و آرایش بیابد كه باعث ایجاد علاقه به مطالعه شود. از نصب تابلوهایی كه متضاد مطالعه است و موجب اختلال در یادگیری می شود، خودداری كنید.

بهترین وضعیت برای مطالعه، قرار گرفتن در پشت میز مطالعه است. از قرار دادن عكس و نوشته، زیر شیشه میز كه سبب انحراف از مطالعه می شود، پرهیز كنید.

 

زمان مطالعه

برای همه دانشجویان و دانش آموزان و كسانی كه اهل مطالعه و درس هستند، این سؤال مطرح است: بهترین زمان برای مطالعه چه زمانی است؟ چه زمانی مطالعه كنیم تا مطالب در ذهن ما بماند و فراموش نشود؟ آیا تا دیر وقت بیدار بمانیم و مطالعه كنیم یا اینكه شب زود بخوابیم و صبح زود برای مطالعه بیدار شویم؟ این سؤال ها بارها و بارها از كارشناسان پرسیده شده است.

پاسخ به این سؤالات به عادات فردی بستگی دارد. بعضی از اشخاص عادت دارند تا نیمه های شب بیدار بمانند و با استفاده از سكوت و آرامش شبانه، با خیال راحت مطالعه و كار كنند و از آن لذت ببرند. این دسته از افراد اگر صبح زود از خواب بیدار شوند، به قول خودشان «تا شب گیج هستند» و از درك مطلب باز می مانند. بعضی دیگر عادت دارند زود بخوابند و صبح، پیش از روشنایی از خواب بلند شوند و به انجام وظایف و تكالیف و مطالعه و یادگیری پردازند. بنابراین شما باید نبض و عادت خود را به دست آورید. ولی به طور كلی گفته می شود: درس های حفظ كردنی را صبح زود مغز و اعصاب بعد از خواب شبانه استراحت كرده و آمادگی پذیرش مطالب را پیدا كرده است، بهتر می شود فرا گرفت.

در هر حال، هیچ وقت و هیچ زمانی از روز و شب، برای فراگیری، خواندن و مطالعه نامناسب نیست؛ به شرط آنكه از پُرخوانی، فشار بیش از اندازه به خود، مطالعه با حجم نامناسب، كم كردن وقت استراحت و تفریح و تغذیه ناكافی، پرهیز كرده، از ورزش و تحرك های بدنی كوتاهی نكنیم. [2]

همین طور مطالعه بلافاصله بعد از غذا خوردن، خود باعث عدم تمركز می شود. مغز شما برای فعالیت های ذهنی، بیش از همه به اكسیژن نیاز دارد و این اكسیژن را از خون می گیرد. جریان خون شما پس از غذا خوردن تا حدود 5/1 ساعت بیشتر متوجه اندام های گوارشی است تا مغز. به همین علت شما پس از غذا خوردن بیشتر تمایل دارید استراحت كنید تا اینكه فعالیت های فكری انجام دهید. دست كم تا یك ساعت بعد از صرف غذا از مطالعه كردن پرهیز كنید.

همچنین اثبات شده است، مطالعه بلافاصله پس از خواب شبانگاهی نمی تواند بازدهی مطلوب داشته باشد؛ زیرا ترشح هورمون «سوماتوتروپین» كه آثار آن مدتی پس از بیداری وجود دارد، در یادگیری اختلال ایجاد می كند. بر این اساس، لازم است حتی الامكان از مطالعه نیمه شب یا سحرگاه (بعد از بیداری از خواب) خودداری كرد و چنانچه قصد مطالعه در این ساعات را دارید، باید 20 تا 30 دقیقه بعد از بیداری، به مطالعه بپردازید تا آثار اختلال گر سوماتوتروپین در یادگیری از بین برود. [3]

به مقدار كافی درباره عوامل موفقیت تحصیلی، برنامه ریزی، معیارهای انتخاب رشته تحصیلی، مكان مطالعه، زمان مطالعه، عوامل موفقیت در تحصیل و آفات برنامه ریزی و مانند آن صحبت كردیم. مطلبی كه جای آن در این فصل خالی بود و بسیار قابل توجه و بااهمیت است، برنامه ریزی برای اوقات فراغت و تفریحات سالم و اهمیت اوقات فراغت برای جوانان است. در فصل آینده به طور مفصل به این مباحث خواهیم پرداخت و جایگاه اوقات فراغت را از منظر دینی و روان شناختی و تربیتی بررسی خواهیم كرد.

این فصل را با بیتی از سعدی شیرین سخن به پایان می بریم:

آنچه ندارد عوض ای هوشیار

عمر عزیز است، غنیمت شمار


پی نوشت ها:


[1]فتح‌اللّه شجرى، یادگیرى خلاق، ص127.

[2]. همان، ص95.

[3]. همان، ص126.



آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :